Portrety Polaków | Polonia Edmonton News https://poloniaedmonton.com Serwis Informacyjny Polonii w Edmonton Wed, 27 Jan 2021 23:06:44 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 https://poloniaedmonton.com/wp-content/uploads/2012/10/cropped-PoloniaEdmontonProfilePic-2-32x32.jpg Portrety Polaków | Polonia Edmonton News https://poloniaedmonton.com 32 32 76 rocznica wyzwolenia obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu https://poloniaedmonton.com/76-rocznica-wyzwolenia-obozu-koncentracyjnego-w-oswiecimiu/ Wed, 27 Jan 2021 23:06:06 +0000 https://poloniaedmonton.com/?p=22019 Rajmund Pierzchajło (9 lipiec 1920 – 14 maj 2018) był więźniem niemieckiego obozu Auschwitz. Pan Rajmund Pierzchajło, Nasz Rodak z Edmonton, spędził trzy lata i cztery miesiące w Auschwitz. W tamtym czasie był świadkiem niezliczonych scen brutalnego pobicia i egzekucji niewinnych więźniów, szczególnie Żydów prowadzonych do komór gazowych. Wspomina tymi słowami “Widziałem, co się dzieje. […]

The post 76 rocznica wyzwolenia obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu first appeared on Polonia Edmonton News.]]> Rajmund Pierzchajło (9 lipiec 1920 – 14 maj 2018) był więźniem niemieckiego obozu Auschwitz.

Pan Rajmund Pierzchajło, Nasz Rodak z Edmonton, spędził trzy lata i cztery miesiące w Auschwitz. W tamtym czasie był świadkiem niezliczonych scen brutalnego pobicia i egzekucji niewinnych więźniów, szczególnie Żydów prowadzonych do komór gazowych. Wspomina tymi słowami “Widziałem, co się dzieje. Widziałem niekończące się czarne słupy dymu z krematoryjnych kominów. Żydzi wiedzieli co ich czeka – cały czas dymiły kominy krematoriów. Nad obozem dniem i nocą unosiła się mgła i czuć było mdławy zapach spalonych ludzkich ciał. Było nam smutno i żal wszystkich tych, którzy zginęli, ale absolutnie nic nie mogliśmy zrobić.
Powitanie więźniów w obozie było brutalne, obliczone na zastraszenie i podporządkowanie: reflektory, krzyki, przekleństwa, popychanie i bicie. Zaczęło się od tatuowania numerów na przedramionach więźniów. Generalnie rzecz biorąc wszystkich więźniów czekał ten sam los: nikt z nich nie wiedział, kiedy wybije jego godzina i kiedy może być zakatowany na śmierć lub zastrzelony przy próbie ucieczki. Jednak Żydzi byli przez nadzorców każdego szczebla uważani za coś najgorszego i zawsze traktowani gorzej niż Polacy, czy tez więźniowie innych narodowości. Jednak nikt ze współwięźniów nie dyskryminował , ani nie upokarzał Żydów, wszyscy ich bardzo żałowali i starali się jakoś pocieszyć lub w jakiś drobny sposób pomoc.”

Pan Rajmund był tez świadkiem zgłoszenia się na śmierć ojca Kolbego (oczywiście p. Rajmund nie wiedział wtedy kto to był), stał w którymś rzędzie za nim i kiedy próbował się przedostać do przodu dotkną jego ramienia i powiedział mniej więcej tak “przepraszam, chciałbym przejść” Kiedy stanął przed esesmanem i powiedział doskonałą niemczyzną czego chce, ten go zapytał kim jest z zawodu. Ojciec Kolbe powiedział “Jestem księdzem katolickim” Esesman zsiniał ze złości na twarzy, oddal komendę komuś innemu i zaraz odszedł.

Pan Rajmund przyznaje, że więźniowie nie uważali wtedy czynu o. Kolbego za coś niezwykłego. W obozie było na porządku dziennym, że ludzie szli na znajdujące się pod napięciem druty, prowokując strażnika do strzału lub wręcz wołając by ich zastrzelił. Czyn o. Kolbego więźniowie zaliczyli do tej kategorii, że ten człowiek nie chciał dłużej żyć i poszedł na śmierć za kogoś innego, tak jak inni szli na druty.

Dzięki pracy w obozowej stolarni, szczęściu i silnej wierze w przetrwanie, Pan Rajmund dożył w obozie do jesieni 1944 r. kiedy to zaczęto wywozić z obozu więźniów zdolnych do pracy na terenie Niemiec. Przy końcu wojny oswobodzili ich Amerykanie. Więźniowie z radości całowali ich czołgi. Okazało się, że w tym właśnie wojsku amerykańskim najwięcej było Polaków z Chicago.

Miłość – polskość – pasja społeczna, to główne motywy życia i działalności społecznej pp. Jadwigi i Rajmunda Pierzchajłów w edmontonskiej Polonii.

Do ich najbardziej znanych przykładów pracy społecznej była pomoc polskim uchodźcom przez Komitet Pomocy Uchodźcom przy KPK OA w latach 1981–1989, dzięki któremu do Alberty przyjechało wtedy 1741 osób.

Oboje dobrze pamiętali długi okres oczekiwania i niepewności, jaki sami przeżyli w latach 1945-49 w Niemczech. Na telefony odpowiadał przeważnie p. Rajmund – cierpliwie i spokojnie udzielając informacji, a tym samym budził nadzieje, które w większości przypadków się spełniły, dzięki poświeceniu obojga małżonków. Wiele osób pp. Pierzchajłowie sponsorowali prywatnie.

W dniu 14 maja, 2018 roku Pan Rajmund Pierzchajło odszedł do wieczności. Pokój jego duszy.

Z. Cynar, Polonia Edmonton News.

The post 76 rocznica wyzwolenia obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu first appeared on Polonia Edmonton News.]]> 85 urodziny Pani Janiny Muszyńskiej https://poloniaedmonton.com/85-urodziny-pani-janiny-muszynskiej/ Thu, 26 Feb 2015 03:27:03 +0000 http://poloniaedmonton.com/?p=4660 W środę 25 lutego 2015 r. pani Janina Muszyńska obchodziła 85 urodziny w gronie rodzinnym i przyjaciół. Przy wypełnionej po brzegi sali Klubu SPK, wspólnie zaśpiewano tradycyjne „Sto Lat” a następnie pan Władysław Szwender zarecytował jej okolicznościowy wiersz.W edmontonskiej Polonii jest to postać, której nie trzeba przedstawiać. Pani Janina straciła swą Ojczyznę w pięknych latach […]

The post 85 urodziny Pani Janiny Muszyńskiej first appeared on Polonia Edmonton News.]]> W środę 25 lutego 2015 r. pani Janina Muszyńska obchodziła 85 urodziny w gronie rodzinnym i przyjaciół. Przy wypełnionej po brzegi sali Klubu SPK, wspólnie zaśpiewano tradycyjne „Sto Lat” a następnie pan Władysław Szwender zarecytował jej okolicznościowy wiersz.W edmontonskiej Polonii jest to postać, której nie trzeba przedstawiać.
Pani Janina straciła swą Ojczyznę w pięknych latach swej młodości, kiedy 75 lat temu z całą rodziną była aresztowana i skazana na nieludzką deportację ludności polskiej na Syberie – dlatego, że była Polką.
Pani Janinie odebrano Ojczyznę, ale nie zabrano Jej Polskiej Duszy i Serca. Po przybyciu do Kanady nie zaprzestała okazywać swoją narodową przynależność i jako człowiek kochający swoją Ojczyznę i naród całkowicie poświeciła swą działalność polonijną dla dobra innych.
Pani Janina, po latach syberyjskiej i afrykańskiej tułaczki znalazła drugą Ojczyznę, którą okazał się kraj klonowego liścia – Kanada, gdzie przybyła z Ugandy w 1949 r.
Na wiosnę 1955 r. zawarła związek małżeński ze ś. p. Stanisławem Muszyńskim – byłym marynarzem PMW. Pani Janina jest matką trojga dzieci, z których wszystkie otrzymały wyższe wykształcenie. Pp. Muszyńscy doczekali się też pięciorga wnucząt. Pani Janina jest członkinią wielu organizacji polonijnych, w których pełniła odpowiedzialne funkcje w Zarządach. W wolnych chwilach pracowała jako tłumacz sądowy.
W 2005 roku, podczas uroczystej Akademii w Domu Polskim z okazji Święta Niepodległości pani Janina Muszyńska została odznaczona Złotym Medalem “Alberta Centennial” za wybitne zasługi odniesione w pracy społecznej dla dobra mieszkańców naszej prowincji. We wrześniu 2004 r., podczas pobytu w Polsce, otrzymała Dyplom medalu “Pro Memoria” za wybitne zasługi w utrwalaniu pamięci o ludziach i ich czynach w walce o niepodległość Polski podczas II wojny światowej i po jej zakończeniu. Również w 2004 r. Światowa Federacja SPK przyznała pani Janinie Krzyż Federacji Światowej SPK w uznaniu wybitnych zasług położonych dla realizacji celów Stowarzyszenia. Wydarzeniem szczególnym dla państwa Muszyńskich była 50 rocznica pożycia małżeńskiego celebrowana 23 kwietnia 2005 roku w kręgu rodzinnym, i jeszcze z udziałem ukochanej mamy, która miała wtedy prawie 99 lat.
Pani Janina Muszyńska jest cenioną wśród Polonii w Edmonton jako współorganizatorka wielu inicjatyw polonijnych, znana z pracowitości, oddania i wielkiego serca.
Pani Janina powracała do Polski wielokrotnie. Pierwszy raz gościła w 1965 roku. Wówczas odwiedziła swoją przyjaciółkę z okresu pobytu w Afryce mieszkającą w Jeleniej Górze. Trzykrotnie uczestniczyła w zjazdach Stowarzyszenia Rodzin Osadników Wojskowych i Cywilnych Kresów Wschodnich w Warszawie. Była gościem Centrum Światowego Kongresu Kresowian w Bytomiu w 2005 roku, gdzie przy wypełnionej sali wygłosiła odczyt „Od Syberii do Kanady”, w którym nawiązała do przeszłości syberyjsko-afrykańskiej, jak i do aktualnej działalności Polaków w Kanadzie. Przekazała także dotację na pomoc w organizowaniu transportów paczek na Kresy.
Pani Janina Muszyńska ponad 60 lat poświęciła się pracy społecznej dla innych, która, jak mówi, daje jej dużo radości i pozwala spłacić dług wdzięczności wobec ludzi pomagających przetrwać „tułaczym dzieciom” nieludzki czas wojny i trudne pierwsze lata powojenne.
My również dołączamy się do najlepszych życzeń dla pani Janiny.

Zygmunt Cynar – Polonia Edmonton News

The post 85 urodziny Pani Janiny Muszyńskiej first appeared on Polonia Edmonton News.]]> 70 rocznica wyzwolenia obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu https://poloniaedmonton.com/70-rocznica-wyzwolenia-obozu-koncentracyjnego-w-oswiecimiu/ Tue, 27 Jan 2015 05:59:57 +0000 http://poloniaedmonton.com/?p=4354 Rajmund Pierzchajło był więźniem niemieckiego obozu Auschwitz. Pan Rajmund Pierzchajło, Nasz Rodak z Edmonton, spędził trzy lata i cztery miesiące w Auschwitz. W tamtym czasie był świadkiem niezliczonych scen brutalnego pobicia i egzekucji niewinnych więźniów, szczególnie Żydów prowadzonych do komór gazowych. Wspomina tymi słowami “Widziałem, co się dzieje. Widziałem niekończące się czarne słupy dymu z […]

The post 70 rocznica wyzwolenia obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu first appeared on Polonia Edmonton News.]]> Rajmund Pierzchajło był więźniem niemieckiego obozu Auschwitz.

Pan Rajmund Pierzchajło, Nasz Rodak z Edmonton, spędził trzy lata i cztery miesiące w Auschwitz. W tamtym czasie był świadkiem niezliczonych scen brutalnego pobicia i egzekucji niewinnych więźniów, szczególnie Żydów prowadzonych do komór gazowych. Wspomina tymi słowami “Widziałem, co się dzieje. Widziałem niekończące się czarne słupy dymu z krematoryjnych kominów. Żydzi wiedzieli co ich czeka – cały czas dymiły kominy krematoriów. Nad obozem dniem i nocą unosiła się mgła i czuć było mdławy zapach spalonych ludzkich ciał. Było nam smutno i żal wszystkich tych, którzy zginęli, ale absolutnie nic nie mogliśmy zrobić.
Powitanie więźniów w obozie było brutalne, obliczone na zastraszenie i podporządkowanie: reflektory, krzyki, przekleństwa, popychanie i bicie. Zaczęło się od tatuowania numerów na przedramionach więźniów. Generalnie rzecz biorąc wszystkich więźniów czekał ten sam los: nikt z nich nie wiedział, kiedy wybije jego godzina i kiedy może być zakatowany na śmierć lub zastrzelony przy próbie ucieczki. Jednak Żydzi byli przez nadzorców każdego szczebla uważani za coś najgorszego i zawsze traktowani gorzej niż Polacy, czy tez więźniowie innych narodowości. Jednak nikt ze współwięźniów nie dyskryminował , ani nie upokarzał Żydów, wszyscy ich bardzo żałowali i starali się jakoś pocieszyć lub w jakiś drobny sposób pomoc.”

Pan Rajmund był tez świadkiem zgłoszenia się na śmierć ojca Kolbego (oczywiście p. Rajmund nie wiedział wtedy kto to był), stał w którymś rzędzie za nim i kiedy próbował się przedostać do przodu dotkną jego ramienia i powiedział mniej więcej tak “przepraszam, chciałbym przejść” Kiedy stanął przed esesmanem i powiedział doskonałą niemczyzną czego chce, ten go zapytał kim jest z zawodu. Ojciec Kolbe powiedział “Jestem księdzem katolickim” Esesman zsiniał ze złości na twarzy, oddal komendę komuś innemu i zaraz odszedł.

Pan Rajmund przyznaje, że więźniowie nie uważali wtedy czynu o. Kolbego za coś niezwykłego. W obozie było na porządku dziennym, że ludzie szli na znajdujące się pod napięciem druty, prowokując strażnika do strzału lub wręcz wołając by ich zastrzelił. Czyn o. Kolbego więźniowie zaliczyli do tej kategorii, że ten człowiek nie chciał dłużej żyć i poszedł na śmierć za kogoś innego, tak jak inni szli na druty.

Dzięki pracy w obozowej stolarni, szczęściu i silnej wierze w przetrwanie, Pan Rajmund dożył w obozie do jesieni 1944 r. kiedy to zaczęto wywozić z obozu więźniów zdolnych do pracy na terenie Niemiec. Przy końcu wojny oswobodzili ich Amerykanie. Więźniowie z radości całowali ich czołgi. Okazało się, że w tym właśnie wojsku amerykańskim najwięcej było Polaków z Chicago.

Miłość – polskość – pasja społeczna, to główne motywy życia i działalności społecznej pp. Jadwigi i Rajmunda Pierzchajłów w edmontonskiej Polonii.

Do ich najbardziej znanych przykładów pracy społecznej była pomoc polskim uchodźcom przez Komitet Pomocy Uchodźcom przy KPK OA w latach 1981–1989, dzięki któremu do Alberty przyjechało wtedy 1741 osób.

Oboje dobrze pamiętali długi okres oczekiwania i niepewności, jaki sami przeżyli w latach 1945-49 w Niemczech. Na telefony odpowiadał przeważnie p. Rajmund – cierpliwie i spokojnie udzielając informacji, a tym samym budził nadzieje, które w większości przypadków się spełniły, dzięki poświeceniu obojga małżonków. Wiele osób pp. Pierzchajłowie sponsorowali prywatnie.

W dniu 19 stycznia 2011 roku pani Jadwiga odeszła do wieczności a pan Rajmund przebywa obecnie w domu opieki dla osób starszych w Edmonton.

Z. Cynar, Polonia Edmonton News.

The post 70 rocznica wyzwolenia obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu first appeared on Polonia Edmonton News.]]> 104 urodziny pani Stefanii Sprysak https://poloniaedmonton.com/104-urodziny-pani-stefanii-sprysak/ Mon, 22 Dec 2014 04:48:39 +0000 http://poloniaedmonton.com/?p=4395 Taka okazja nie zdarza się zbyt często w edmontońskim środowisku polonijnym. Ludzie rzadko żyją 100 lat lub dłużej. Pani Stefania Sprysak jest jedną z najstarszych, jeśli nie najstarszą z Polek w Edmonton. 21 grudnia 2014 r. w gronie rodzinnym świętowała swoje sto czwarte urodziny. Doczekała się wnuków i prawnuków. Pani Stefania Sprysak z domu Bizoń urodziła […]

The post 104 urodziny pani Stefanii Sprysak first appeared on Polonia Edmonton News.]]> Taka okazja nie zdarza się zbyt często w edmontońskim środowisku polonijnym. Ludzie rzadko żyją 100 lat lub dłużej.

Pani Stefania Sprysak jest jedną z najstarszych, jeśli nie najstarszą z Polek w Edmonton. 21 grudnia 2014 r. w gronie rodzinnym świętowała swoje sto czwarte urodziny. Doczekała się wnuków i prawnuków.
Pani Stefania Sprysak z domu Bizoń urodziła się 21.12.1910 r. w Zagorzycach, woj. rzeszowskie. Była szóstym dzieckiem w gronie jedenaściorga rodzeństwa. W okresie międzywojennym na zaproszenie brata Józefa przyjechała do Edmonton. Wyruszyła za ocean ze swoją siostrą Marią, z nadzieją i wiarą na lepszą przyszłość w Kanadzie dla niej i jej rodziny. W kraju zniszczonym pierwszą wojną światową ludzie żyli w bardzo trudnych warunkach. W Polsce była bieda, ale i tutaj nie było lepiej. Lata trzydzieste to w Kanadzie czas kryzysu gospodarczego. Po krótkim pobycie w Edmonton, dzięki staraniom wujka wyjechała do Chicago, gdzie w tamtym czasie były większe możliwości znalezienia pracy.
Po kilku latach pobytu w USA wróciła do Edmonton i poślubiła Szczepana Sprysaka. Pan Szczepan był bardzo aktywnym działaczem edmontońskiej Polonii. W roku 1938 był współzałożycielem Towarzystwa Polskich Weteranów w Edmonton, i w pierwszym zarządzie tej organizacji pełnił funkcję skarbnika, a później wiele innych funkcji społecznych. Pani Stefania natomiast brała aktywny udział w działalności parafii Różańca Świętego i w Kole Kobiet przy Weteranach, organizując imprezy dla seniorów – mieszkańców Domu Weteranów. W latach osiemdziesiątych członkinie Koła zorganizowały wielką wysyłkę paczek do sierocińców i zakładów opieki społecznej w Polsce. Rodzina pani Stefanii była dla niej najważniejsza. Poświeciła się bez reszty wychowywaniu dwójki dzieci i utrzymaniu bliskich więzi z rodziną w Kanadzie i w Polsce.
Po II wojnie światowej zaistniała duża potrzeba materialnej pomocy rodzinie w Polsce, którą udzielała całym sercem. Taką pomoc niesiono wielu innym rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej.
Organizacje polonijne organizowały wtedy imprezy dochodowe, z których fundusze były przeznaczone na ten cel. Solenizantka wspomina swój udział w polonijnych imprezach i piknikach, które były organizowane na cele pomocy Rodakom w Polsce.
Pani Stefania jest osobą lubianą przez współmieszkańców i pracowników Domu „McConnell Place North”. Nikt nie wie dokładnie na czym polega sekret długiego życia Jubilatki, ale życzliwość dla innych, uśmiech na twarzy, pozytywne usposobienie, pogoda ducha, bardzo aktywny tryb życia, korzystanie z dobroci natury (np. z dużej ilości słońca w miesiącach letnich), to recepta, jaką Pani Stefania zaleca wszystkim by mogli osiągnąć podobny wiek. Dalszej, takiej właśnie postawy życzyła Jubilatce rodzina i personel Domu.
Piękne, urodzinowe spotkanie było kolejną okazją do podziękowania Jubilatce za wszelkie trudy, owoce minionych stu czterech lat i wspólnych, pięknych chwil. Na koniec zaśpiewano pani Stefanii już nie tradycyjne 100 lat, lecz 200 lat. Nikt z rodziny nie wątpi, że Jubilatka ma przed sobą jeszcze dużo pięknych i słonecznych dni.

Zygmunt Cynar, Polonia Edmonton News

The post 104 urodziny pani Stefanii Sprysak first appeared on Polonia Edmonton News.]]> Historia Władysława Szwendera https://poloniaedmonton.com/walter-szwender-story/ Wed, 12 Nov 2014 05:37:21 +0000 http://poloniaedmonton.com/?p=1867 Walter Szwender is 90 years old but remembers only too well the day Russian soldiers marched into his Polish town in 1939, while most of the World’s eyes were firmly fixed on Hitler. In the new book “No Way Back” by Jackie Gay, Walter tells the unknown story of this other invasion and the brutal deportations […]

The post Historia Władysława Szwendera first appeared on Polonia Edmonton News.]]> Walter Szwender is 90 years old but remembers only too well the day Russian soldiers marched into his Polish town in 1939, while most of the World’s eyes were firmly fixed on Hitler. In the new book “No Way Back” by Jackie Gay, Walter tells the unknown story of this other invasion and the brutal deportations that followed. Millions of Poles died, but Walter Szwender survived the “life lottery” of the camps, escaped the Gulags and finally reached safety in Canada. But not before facing the Allies’ greatest challenge at Monte Cassino, where the Polish II Corps proved themselves ‘the bravest of them all.’

The post Historia Władysława Szwendera first appeared on Polonia Edmonton News.]]>